Czy Incoterms® są nadrzędne wobec prawa krajowego lub UE? Czy mogą zastępować prawo krajowe?
Krótko i jasno: Incoterms® nie są przepisami prawa – nie są nadrzędne wobec prawa krajowego ani prawa UE. W konsekwencji nie zastępują („nie łamią”) prawa krajowego ani przepisów UE. Incoterms® mają zastosowanie tylko wtedy, gdy zostaną wyraźnie włączone do umowy i zawsze muszą być interpretowane w ramach obowiązującego systemu prawnego.
1. Incoterms® jako postanowienia umowne (nie prawo)
Incoterms® to standardowe zasady handlowe wydawane przez Międzynarodową Izbę Handlową (ICC). Nie są przepisami prawa i nie mają automatycznej mocy prawnej.
Stają się wiążące tylko poprzez wyraźne włączenie do umowy między stronami. Bez takiego włączenia obowiązuje prawo krajowe i unijne zgodnie z ogólnymi zasadami prawa kontraktowego.
2. Incoterms®, a prawo niemieckie
Po włączeniu do umowy, Incoterms® traktowane są według prawa niemieckiego jako postanowienia umowne (często porównywalne do standardowych warunków umowy).
Są podporządkowane obowiązującym przepisom prawa niemieckiego.
Przepisy obowiązujące, np. dotyczące ceł, kontroli eksportu, podatków, bezpieczeństwa produktów czy ochrony konsumenta, mają pierwszeństwo przed Incoterms®, niezależnie od wybranego terminu dostawy.
Incoterms® nie mogą uchylać ani zastępować obowiązujących przepisów prawa niemieckiego.
3. Incoterms® a prawo UE
Prawo UE ma pierwszeństwo przed prawem krajowym i stosuje się bezpośrednio do firm działających w UE. Prywatne ustalenia kontraktowe, w tym Incoterms®, nie mogą naruszać obowiązującego prawa UE.
Dotyczy to szczególnie prawa celnego UE, reżimów sankcji, kontroli eksportu i zgodności handlowej.
Obowiązek przestrzegania prawa UE istnieje niezależnie od wybranego Incotermu (np. EXW, DAP, DDP).
4. Wniosek
Incoterms® są standardami umownymi, a nie nadrzędnymi normami prawnymi.
Nie mogą zastępować ani uchylać obowiązującego prawa krajowego czy UE. Firmy muszą upewnić się, że postanowienia Incoterms® są w pełni zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, zwłaszcza w zakresie ceł, sankcji, kontroli eksportu/importu, podatków i przepisów regulacyjnych.
